Cách lựa chọn vật liệu chế tạo bánh răng cho bánh răng nhỏ và bánh răng lớn

Bánh răng là chi tiết rất phổ thông trong cơ khí chế tạo, và bánh răng xuất hiện hầu như ở tất cả các máy móc. Đối với các trường hợp bánh răng bị hỏng cần sửa chữa hoặc thay thế thì làm cách nào để chúng ta nhận dạng được vật liệu của bánh răng và phương pháp chế tạo, cũng như các thông số của bánh răng. Đây sẽ là kiến thức mà đa phần nhiều người chưa biết, ngay cả khi đã từng học và làm về cơ khí. Ngoài ra thì cách lựa chọn vật liệu chế tạo đối với bánh răng nhỏ và bánh răng lớn thế nào khi làm việc trong điều kiện môi trường khác nhau. Bài chia sẻ ngày hôm nay sẽ giúp các bạn hiểu cơ bản về vật liệu bánh răng.


Về yêu cầu khi chọn vật liệu chế tạo bánh răng:

Khi chọn vật liệu phải dựa vào các yêu cầu cụ thể : tải trọng lớn hay nhỏ , khả năng công nghệ và thiết bị chế tạo cũng như vật tư được cung cấp, có yêu cầu kích thước phải gọn hay không. Ngoài ra căn cư vào môi trường làm việc của bánh răng, có ăn mòn hay chị tác dụng của lực hay ứng suất gì không,...

Vật liệu chế tạo răng thường được chia thành 2 nhóm:

Nhóm 1 : độ rắn HB < 350, bánh răng thường được thường hóa hoặc tôi cải thiện.Nhờ độ rắn thấp nên có thể cắt răng chính xác sau khi nhiệt luyện, đồng thời bộ truyền có khả năng chạy mòn.

Nhóm 2 : có độ rắn HB >350 , bánh răng thường được tôi thể tích , tôi bề mặt, thấm cacbon ,thấm nito dùng các nguyên công tu sửa đắt tiền như mài,mài nghiền v.v.. Răng chạy mòn rất kém do đó phải nâng cao độ chính xác chế tạo , nâng cao độ cứng của ổ trục.Tuy nhiên khi dùng vật liệu nhóm 2 thì ứng suất tiếp xúc có thể tăng tới 2 lần và nâng cao khả năng tải của bộ truyền cũng như tăng tới 4 lần so với thép thường hóa hoặc tôi cải thiện.
Đối với hộp giảm tốc chịu công suất trung bình hoặc nhỏ ,chỉ cần chọn vật liệu nhóm 1, đồng thời chú ý răng để tăng khả năng chạy mòn của răng ,nên nhiệt luyện bánh răng lớn đạt độ rắn thấp hơn độ rắn bánh răng nhỏ từ 10 đến 15 đơn vị :
H1 > H2 + (10 … 15 ) HB
Với công suất lớn có thể chọn vật liệu bánh nhỏ là thép nhóm 2, bánh lớn nhóm 1 hoặc cả 2 đều thuộc nhóm 2, khi đó nhiệt luyện 2 bánh như nhau và đạt độ rắn bằng nhau.

Cách lựa chọn Vật liệu chế tạo bánh răng:

Chọn vật liệu bánh răng nhỏ tốt hơn bánh răng lớn vì số chu kỳ làm việc của bánh răng nhỏ nhiều hơn bánh răng lớn.
Chọn vật liệu bánh răng cấp chậm tốt hơn cấp nhanh vì momen trên các trục của cấp chậm lớn hơn cấp nhanh, do vậy tải trọng lên các răng lớn hơn cấp nhanh.

Một số vật liệu hay được lựa chọn để chế tạo bánh răng:

Ngày nay tùy theo mục đích sử dụng và môi trường làm việc mà lựa chọn các vật liệu như: C45, hay 40X, 20X, ... vì các vật liệu này dễ tôi thấm và đạt được các độ cứng như yêu cầu. Ngoài ra vật liệu bánh răng còn được làm nhiều bằng Nhựa, hợp kim, hay Nhôm,...

Trên đây là một số chia sẻ của mình về bánh răng đặc biệt là yêu cầu và cách lựa chọn vật liệu chế tạo của bánh răng.

Nguồn: Cơ Khí Duy Thanh

No comments:

Post a Comment